Kreatywne wychowanie przez czytanie!

Czytaj dzieciom (proszę), nawet wtedy kiedy już umieją czytać. Wychowanie przez czytanie to aktywne działanie!

To wspaniałe być kochającą rodziną. Warto być też czytająca rodziną. Czytanie może stać się cenną pasją od dzieciństwa. Nawet jeśli ktoś pochodzi z ubogiej rodziny – zawsze może czytać. I dzięki temu wzbogacać życie.

Nie wyobrażam sobie życia bez czytania. Bardzo dużo uczę się z książek. Czytam także na temat wychowania. Rodzic może dokształcać się w swej roli ojca czy matki. Dzięki czytaniu można poznawać nowe zabawy lub nowe metody treningu, jeśli dziecko coś ćwiczy.

W rozwoju dziecka najważniejsza jest rodzicielska troska i życzliwość. W okresie niemowlęcym ważne jest przytulanie, ciepły głos i spojrzenie, a w starszym wieku wspólna zabawa, normalna rozmowa i traktowanie dziecka z szacunkiem.

Czytam z dzieckiem i czytam dla dziecka. Wspólne czytanie to czas poświęcony dziecku. Miłe chwile naturalnie zbliżają do siebie. Dodatkowo uczymy się nowych rzeczy. Wspólne czytanie uczy słuchania i cierpliwości. A czasem można poleżeć razem – i niech każdy czyta swoją książkę. Przytulanie i czytanie.

Podobnie starsze dziecko może czytać młodszemu. To uczy odpowiedzialności i buduje więź pomiędzy rodzeństwem. Dzieci powinny mieć własne książki, ale mogą przeglądać również „dorosłe” książki.

Badania naukowe wykazały, że im więcej książek w domu, tym większą inteligencją mają dzieci. Ważne jest czytanie lub opowiadanie czegoś małym dzieciom.

Lubię czytać. Dbam również o to, aby i mój syn polubił czytanie. Ma inną pasję, którą także wspieram. Jednak zaszczepiam w nim nawyk czytania. Mam nadzieję, iż mój żywy przykład w tym mu pomoże.

Czytanie jest niezbędne dla rozwoju dzieci. Sprzyja harmonijnemu rozwojowi intelektualnemu i emocjonalnemu. To przyjemna konieczność. Potraktujmy czytanie jako świetną zabawę, aby zaszczepić w swoich pociechach ten dobry nawyk. Niech dziecko sięga po książkę z własnej inicjatywy lub róbmy to wspólnie.

Nie traktujmy czytania jako kary: „Nie ma telewizji, komputera, telefonu. Masz czytać”. Wtedy czytanie kojarzy się z przykrością, a oglądanie z wolnością. Zakazany owoc kusi.

Można pytać dziecko nie tylko o to: „Jak minął dzień?”, ale także: „Co ciekawego przeczytałeś?”. Będzie to dobra okazja na rozmowę o wielu sprawach życiowych. Można wytłumaczyć problem na przykładzie z książki. Zresztą czytanie zaspokaja wiele innych potrzeb dziecka.

Chcesz, aby dziecko było empatyczne i nie było egoistyczne? Czytaj dziecku, bo czytanie to współodczuwanie.
Chcesz, aby dziecko ufało Ci i mówiło o wszystkim? Czytaj dziecku, bo czytanie to jedna z form rozmowy.
Chcesz, aby dziecko było inteligentne? Czytaj dziecku, bo czytanie uczy myślenia.
Chcesz, aby dziecko było mądre? Czytaj dziecku, bo czytanie wpływa na wszechstronny rozwój.
Chcesz, aby dziecko było aktywne? Czytaj dziecku, bo czytanie inspiruje do zainteresowania światem.

Wolisz widzieć dziecko siedzące przed ekranem czy nad książką? Wolisz grającego w gry komputerowe czy w gry sportowe? To sam czytaj i bądź aktywny, proszę! Świeć dobrym przykładem.
A co jak dziecko i tak nie chce czytać? Włączaj go aktywnie w świat książki. Krok po kroku. Pokazuj jak ciekawy jest ten świat. Przyjdzie czas, iż zaszczepi w sobie ten mądry nawyk czytania. Dojrzeje i zmądrzeje. Musimy nauczyć dziecko czytać i musimy nauczyć go chęci czytania.

Nie kupuj dziecku konsoli do gier, aby wypominać później, że całe dnie spędza na grach komputerowych. Kup coś, co chcesz, aby robiło np. książki, instrument. Ale też nie zmuszaj go do czytania czy ćwiczenia. Zachęcaj. Wiele książek można wypożyczyć w bibliotece. Nie trzeba ich wszystkich kupować.
Pop-kultura i dom-kultura (rzeczywiste wartości domu rodzinnego).

Substytuty dla mediów to książki, ale także gry np. szachy, klocki, scrabble. Niech wachlarz propozycji będzie zróżnicowany. Wówczas będzie mniejsza potrzeba ograniczania dzieci w zakresie telewizji, komputera, telefonu. Dzieci same będą miały możliwość różnych form spędzania czasu.

Z jednej strony telewizja łączy, bo dzieci znają te same programy czy bajki. Z drugiej jednak strony dziecko może poznawać nieodpowiednie programy, a bez ich znajomości może znaleźć się na uboczu wśród rówieśników. W tej sytuacji może wystąpić konflikt na linii dziecko – rodzice lub dziecko – rówieśnicy.
Paradoksem jest zaś to, iż występujące sceny przemocy, agresji wywołują u dzieci strach, lęk i koszmary nocne. A dziecko przez te programy traci umiejętność nawiązywania relacji w realnym świecie – co pokazuję badania naukowe. Dziecko jest „urabiane” na wiernego widza. Dodatkowo programy telewizyjne (i reklamy) są uznawane przez dzieci za wiarygodne źródło wiedzy o świecie – co wskazują inne badania naukowe.

Czytając dziecku poświęcamy mu czas i uwagę, a dziecko między wierszami może wyczytać, że jest przez nas kochane. Poczuć to! Czytamy dziecku, a dziecko może wyczytać z naszej postawy: „Jesteś dla mnie bardzo ważny”.

Jeżeli rodzice nie znajdują czasu dla dziecka. Jeżeli ważniejsze dla nich są ich własne potrzeby. Jeżeli stawiają wyżej własną karierę i pieniądze niż życie dziecka – to narażają jego na braki emocjonalne i problemy życiowe.
Brak czasu to tylko wymówka. Zawsze mamy czas – pytanie tylko na co?! Dla przykładu: jeśli ktoś pali, to każdy papieros zajmuje mu kilka minut (nawet samo wyjście na dymka). A jeśli ktoś nie ma czasu dla dziecka – to przyjdzie czas, iż dziecko da nieźle popalić. I wtedy dopiero będzie kłopot. A pewnego czasu (i błędów) już się nie cofnie.

Czytanie książek to sposób na mądry kontakt z dzieckiem i jest skuteczną metodą wychowania. Każda taka minuta jest na wagę złota – a wystarczy 20 minut dziennie.
Jeśli chcesz, aby dziecko wyrosło na dojrzałego człowieka – czytaj. Dopiero dojrzały owoc jest słodki. Czytanie to dbanie o naszą latorośl.
Każdy normalny rodzic chce dla dziecka jak najlepiej. Inwestuje pieniądze, a czasami wystarczy tylko (i aż!) poczytać! Podkreślam, iż czytanie może być pasją i mądrym nawykiem!

Badania naukowe wskazały, iż istnieje zależność pomiędzy godzinami spędzonymi przed ekranem a rozwojem słownictwa. Okazało się, że prawie wszystkie „telewizyjne dzieci” mówią w wieku 3 lat na poziomie dzieci o rok młodszych.

Badania naukowe potwierdzają, iż czytanie buduje więź pomiędzy rodzicem i dzieckiem. Wspiera jego zdrowy rozwój psychiczny. Poprawia koncentrację i zaszczepia wytrwałość. Serwuje wiedzę. Ćwiczy pamięć. Ułatwia naukę. Wpływa na lepsze oceny. Pozwala łatwiej wysławiać się. Rozwija wyobraźnię. Kształtuje pewność siebie oraz pokorę. Wzmacnia poczucie wartości i uczy moralności. Wspiera samodzielne myślenie i podejmowanie decyzji.
Czytanie bawi i wpływa na poczucie humoru. Chroni przed złym wpływem otoczenia. Zapobiega również przed uzależnieniem się od ekranu.
Czytanie – a tyle korzyści dla dziecka.

Czytanie to pomoc dziecku w jego trudnych sytuacjach życiowych. Książka przedstawia gotowe do zastosowania wzorce radzenia sobie w trudnych sytuacjach. Podsuwasz je w najlepszy sposób. Dajesz do myślenia – bez narzucania. Dzięki książce dziecko będzie miało swobodny pretekst do poruszenia pewnych tematów. Czytanie uczy wrażliwości, ale także odporności psychicznej.

Również dla Ciebie dobrym pretekstem do wyjaśnienia problemów życiowych będą właśnie książki. Ważne, aby były to mądre książki, odnoszące się do codziennego życia. Przedstawiające podobne problemy, jakie dotykają dzieci. Dzięki temu można śledzić losy bohaterów i omawiać ich postawy. Dziecko będzie bardziej skłonne do dyskusji o różnych sprawach (i życiowych błędach). Dla dziecka łatwiej odnieść się negatywnie do postaci z książki zażywającej narkotyki, niż do kolegi z klasy robiącego to samo. Warto też zwracać uwagę na negatywne konsekwencje, jakie poniósł bohater w skutek złego zachowania. Przede wszystkim słuchać, a nie głosić kazania.

Czytanie wymaga od dziecka podjęcia samodzielnego wysiłku. Wymaga też systematyczności, bo trzeba konsekwentnie sięgać po lekturę. Zachować wytrwałość, aż do osiągnięcia celu – czyli przeczytania książki do końca. Samo jej ukończenie daje satysfakcję. Pokazuje w praktyce, iż można coś osiągnąć. To nagroda odroczona w czasie. Dzisiejsze czasy sprawiają, że chce się wszystko szybko. Już teraz, natychmiast! Tymczasem w życiu musimy na wszystko zapracować. I czekać na efekty!

Rodzic powinien zaoferować dziecku pomoc w pracy nad charakterem. Jak?! Stawiać wyzwania – zadania do wykonania. Dzieci stawiając czoła życiowym trudnościom, sprawdzają własne możliwości. Czytanie także pokazuje moc ducha!

Mniejszy poziom koncentracji u dzieci jest naturalnym zjawiskiem. Jednak dzisiejsze dzieci bywają dodatkowo nadmiernie pobudzone. Nieumiejętność skupienia sprawia, iż stają się nieznośne i trudno znoszą drobne niepowodzenia.
Ćwiczenie koncentracji uwagi to trudne zadanie, ale niezbędne do prawidłowego rozwoju dziecka. Tego uczy czytanie.

Czynność czytania jest częścią mądrego wychowania. Przez czytanie, a nie narzucanie. Czytanie sprawi, iż dziecko samo przemyśli pewne rzeczy i przyjmie pewne wartości. Samoczynnie, bo czytanie to czynność magiczna!

Siadając z dzieckiem, przytulając go i czytając, tworzy się rytuał dający poczucie bezpieczeństwa. Dziecko czuje się kochane.
Czytanie pozostawi cudowne wspomnienia. Także wspomnienia o cudownych rodzicach, kiedy już nas nie będzie na tym świecie. A książka jest dobrym towarzyszem na całe życie. Lekarstwem na wiele życiowych bolączek. Jeśli kochasz swoje dziecko, daj mu wspaniały prezent jako wyraz miłości: książkę!

Można też dziecku oferować książki o idolach, którzy doszli uczciwą drogą do sukcesu. Owe książki przekazują treść: cel + praca + wytrwałość = zwycięstwo.

Dzieci odzwierciedlają zachowania rodziców. Jeśli rodzic cały czas spędza przed telewizorem, to trudno krytykować dziecko za przesiadywanie przed komputerem. Zresztą telewizor jest zajęty przez rodzica. Dziecku pozostaje komputer.

Podsumowując: Trzeba promować wartościową lekturę oraz wartość czytania jako cenne zajęcie. Trzeba wielokrotnie zachęcać dzieci, by sięgnęły po książkę. Jednak warto. Dzięki czytaniu staną się mądrzejsze, dojrzalsze, wytrwalsze. Bardziej stabilne emocjonalnie.

A teraz mała, wielka prośba do Ciebie: idź proszę poczytać dziecku! Czytaj dziecku nawet wtedy, gdy już samo umie czytać.

PS. Podkreślę to raz jeszcze. Czytanie jest rodzajem inspirującej aktywności. Formą pobudzania wyobraźni oraz zaspokajania głodu wiedzy.

Jacek Łapiński, Dlaczego warto czytać?!, Łapy 2019.